Korona – tragedia, która budzi nadzieję na lepszą przyszłość

/Korona – tragedia, która budzi nadzieję na lepszą przyszłość
Korona – tragedia, która budzi nadzieję na lepszą przyszłość 2021-02-12T09:28:24+00:00

Foto: CRS

Pod koniec 2020 roku, ponad ćwierć miliarda ludzi było zagrożonych śmiercią z powodu niedoboru żywności – to dwukrotnie więcej niż rok wcześniej. Ponadto ubóstwo na świecie wzrosło dramatyczne z powodu pandemii koronawirusa. Jednak rewolucja cyfrowa jakiej byliśmy świadkami w zeszłym roku daje powody do optymizmu.

 Scenariusz Knut Andreas Lid, kierownik programu w Caritas Norwegia

Premier Erna Solberg w przemówieniu noworocznym określiła rok 2020 jako martwy sezon. W Caritas podzielamy ten punkt widzenia. Rok 2020 był dla wielu straszny. Miliony ludzi straciło życie z powodu koronawirusa. Setki milionów ludzi straciło środki do życia w wyniku wprowadzonych restrykcji, prawa człowieka znalazły się pod silną presją, ponieważ autokratyczne reżimy i zbrojne grupy przestępcze wzmocniły swoją kontrolę nad ludnością cywilną.

Narastający głód i ubóstwo

Pod koniec roku 2020 ponad ćwierć miliarda ludzi było zagrożonych śmiercią z powodu niedoborów żywności – to dwukrotnie więcej niż rok wcześniej. Co piąta osoba na świecie nie miała stałego dostępu do bezpiecznej i pożywnej żywności. Sam koronawirus nie był bezpośrednim powodem wysokiej śmiertelności wśród najuboższych tego świata. To nieuniknione restrykcje sanitarne zniszczyły źródła utrzymania setek milionów ludzi w Afryce, Ameryce Łacińskiej i Azji. Wskutek zamknięć gospodarek niezliczone miejsca pracy zostały utracone. To w konsekwencji przyczyniło się do rozprzestrzenienia się biedy i głodu.

Jednocześnie zmniejszyła się zdolność najbogatszych krajów do niesienia pomocy. Światowy Program Żywnościowy – zdobywca nagrody pokojowej Nobla i nasz partner – otrzymał w 2020 r. budżet w wysokości około 80 miliardów NOK – dotychczas największy w historii. Jednak nie jest to wystarczające, aby zaspokoić wszystkie potrzeby. W 2021 roku organizacja będzie potrzebować 150 miliardów NOK na pokrycie zwiększonych potrzeb. Jeśli nie zmobilizuje się wystarczających środków, to 270 milionów ludzi grozi utrata życia.

Krok wstecz dla klimatu

Pomimo tego, że ruch lotniczy został znacznie ograniczony, 2020 rok był złym rokiem w walce przeciw zmianom klimatycznym. Zeszły rok został odnotowany jako jeden z pierwszej trójki najcieplejszych lat w nowożytnej historii. ONZ szacuje, że cel 1,5 stopnia zostanie osiągnięty już w 2024 roku. Pandemia koronawirusa nie była przeszkodą w dalszym wycinaniu lasów tropikalnych, wręcz przeciwnie. Restrykcje i ograniczenia sanitarne ograniczyły działalność leśników w celu ochrony lasów, a przestępcy wykorzystali tę okazję. Tylko w lesie tropikalnym Amazonii wycinka drzew wzrosła o 10%. To najwyższy do tej pory zarejestrowany poziom wycinki drzew od 12 lat. Oczekuje się, że ta liczba jeszcze wzrośnie ze względu na szerzące się ubóstwo pośród ludzi zamieszkujących w lasach i wokół nich. Wraz z lasem znika nie tylko możliwość odzyskania równowagi klimatycznej niezbędnej do godnego życia, ale także utrata i degradacja naszego wspólnego dziedzictwa – czyli różnorodności Stworzenia.

Razem jesteśmy silni

Miniony rok pokazał jednocześnie, że nie ma wyzwań nie do pokonania – że niemożliwe jest możliwe, gdy razem zmobilizujemy się dla wspólnego dobra. Szczepionki, które zostały opracowane w rekordowo krótkim czasie, przejdą wkrótce na karty historii. Obecnie jesteśmy już na najlepszej drodze do wyjścia z kryzysu. Procesy, które zwykle mogą trwać wiele lat, zostały zakończone w ciągu kilku miesięcy. Szczepionki na koronawirusa są porównywalne z lądowaniem na Księżycu naszych czasów. Choć na ogłoszenie zwycięstwa jest jeszcze trochę za wcześnie, ale teraz posiadamy już skuteczne instrumenty by wygrać. Kolejnymi wyzwaniami będzie globalna dystrybucja szczepionki i przywrócenie światowej gospodarki na właściwe tory. Obecnie dziesięć krajów zgromadziło 95 procent wszystkich dostępnych szczepionek. Aby wyjść z kryzysu, wszystkie kraje muszą mieć zagwarantowany dostęp do nich.

Pandemia wywróciła globalną i lokalną gospodarkę do góry nogami. Bieda na świecie dramatycznie wzrosła, a różnice między bogatymi i biednymi pogłębiły się. Kryzys pokazał nam, jak bezbronni jesteśmy w dzisiejszym systemie handlowym. Nie możemy dłużej uznawać swobodnego przepływu towarów i usług za coś oczywistego. Paradoksalnie pandemia, która stworzyła problem, pomogła również w wypromowaniu rozwiązania, które w dłuższej perspektywie ma potencjał do stworzenia zrównoważonej gospodarki.

Cyfrowe narzędzia walki z ubóstwem 

Dystans społeczny wymusił wzmożoną cyfryzację, która będzie się rozwijać wprost proporcjonalnie do wzrostu dostępności technologii.

Kiedy pandemia uderzyła w Norwegię, wszyscy mieliśmy okazję zapoznać się z możliwościami jakie oferuje technologia w zapewnieniu dostępu do edukacji. Dodatkowo eksplodował handel elektroniczny. W 2019 roku 67% populacji świata miało dostęp do usług telefonii komórkowej. W 2020 roku nastąpił wzrost to aż do 83%. Oznacza to, że dziś możemy mieć natychmiastowy dostęp do prawie wszystkich ludzi na świecie i możemy oferować coraz więcej usług po niższych kosztach. Mobilne usługi w zakresie edukacji, poradnictwa, bankowości, handlu elektronicznego i informacji rynkowej staną się coraz ważniejszym elementem walki z ubóstwem w nadchodzących latach. W ten sposób pandemia doprowadziła do zmiany paradygmatu, który budzi nadzieję pomimo wcześniejszych niepowodzeń.

Rok 2021 będzie rokiem przełomowym. Świat wyjdzie z globalnego kryzysu zdrowotnego i będzie lepiej przygotowany do stawienia czoła dwóm jeszcze większym kryzysom, z którymi mamy do czynienia: kryzysem głodu i kryzysem klimatycznym. W tym roku planowane są trzy ważne szczyty poświęcone klimatowi, bezpieczeństwu żywności i różnorodności biologicznej. Nasza wspólna przyszłość zależna jest od tego, czy konkluzje z tych spotkań zostaną przekute w czyn. Caritas będzie obecna i będzie walczyć o integralność Stworzenia i wrodzoną godność człowieka, które mają być chronione przez światowych przywódców.